|
Saturday, March 12, 2005Poespoes spint en wast zich met lange halen op het asfalt zonder weet van het vrachtwagenwiel dat haar zal vermalen schreef Jean Claude de Balzaque om 12:32 PM [link] Wednesday, March 9, 2005ProgeriaOnze ogen ontmoeten elkaar. Kort. Alweer verscheurd door wat ons te wachten staat. Alsof je iemand was die ik liever vergeten wou. Voor jou anders dan voor mij. Voorbij de waarneming hoor ik je geluid stokken. Mijn oren spitsen zich, voorbereidend op, maar niet wetend wat komen gaat. 'Hééé. Hoe is het met je!' Ik draai me om. Achter me staat een man. Of is het jongen? Zijn ogen schijnen jonger dan zijn postuur doet vermoeden. Pretlichtjes. Lange beige recht afhangende regenjas, studentikoos brilletje, bolle wangen. Type stufkikker. Ik kijk hem aan met het gevoel van iemand die ik liever was vergeten. Maar ik weet niet meer wie. 'Tjeezz man, wat ben jij veranderd!' Hij loopt op me af, pakt mijn hand en schudt hem. Koel en knokig. Gevoelens van vroeger mengen zich met de onpeilbare herinneringen. Zijn manier van handen schudden. Een vaag vermoeden wordt gereserveerd beantwoord door mijn hand. Kindertijd, pubertijd. Langzaam begint een vaag beeld te dagen. Alex. Alex is, of beter gezegd, was een jeugdvriend van me. Hij was mijn beste vriendje. Altijd lol. Elkaars stripboeken lezen. Naar musea op onze jaarkaarten. Lego, kattenkwaad en strips. Het was mooi. En zo groeiden we samen op. Totdat we gingen puberen. Er valt een stilte. Ik moet nu wat zeggen. '...wat ben jij veranderd!' echoot er na vanuit mijn kortetermijn auditieve geheugen. 'Sorry voor de wat trage reactie,' zeg ik om geen stilte te laten vallen, 'maar ik herkende je eerst niet.' Weer stilte. Ik denk snel, hoe ik het gesprek verder op gang houd. 'Hoe is het gegaan nadat we elkaar uit het oog verloren zijn? Het zal zo’n negen jaar geleden zijn, alweer?' vraag ik hem. Om duidelijkheid te krijgen over onze onnatuurlijk verscheurde vriendschap. In onze puberteit werd al snel duidelijk dat Alex veruit superieur was qua intelligentie. Alex interesseerde zich mateloos voor elektronica. Hij had een van de eerste rekenmachientjes. Elke week keek hij de programma’s op tv over de ontwikkelingen in de techniek. En hij las de vaktijdschriften voor doe-het-zelf elektronica. Alles wat erin stond maakte hij. Eerst lichtorgeltjes, schakelcentrales, rekenmachines en ten slotte kleine computers, hij maakte het allemaal zelf. Ik bleef ver achter bij Alex. Hoe simpel het ook was wat ik met uiterste precisie fabriekte uit zijn tijdschriften, het werkte gewoon niet. Waar Alex de stroomschema’s las alsof het een partituur betrof, was ik een elektronische randdebiel. Ohm, stroomweerstand. Ik begreep hoe een batterij werkte. Niets meer. Maar Alex had nog een andere invloed op me. Alex was manipulatief, zoals mijn ouders stelden. Hij maakte de pistolen, ik was voor hem de vinger die de trekker overhaalde. De puberteit trok zijn wissel op onze vriendschap. Samen werden we door de politie opgepakt voor graffiti. Ik kreeg de boete en reprimande, Alex ging vrijuit. Een bommelding op zijn school leidde tot het idee voor een bommelding op mijn school. Ik legde het door ons samen gefabriceerde pakketje midden op de grote tafel in de lerarenkamer. Pistool, vinger, trekker. Alex belde toen ik les had van de directeur, want dan zou ik de rector zien schrikken en had meteen een alibi. Wat een pret hadden we bij de voorbereiding. Nog nooit had ik me zo in en in slecht gevoeld toen ik de school ontruimd zag worden door de Explosieven Opruimings Dienst. Alex stond giechelend naast me. Niet veel later kreeg ik het dringende advies een andere school te zoeken. Alex ging vrijuit. Pistool, vinger, trekker. Het was toen dat mijn ouders ingrepen, en een omgangsverbod instelden. Kort na die beslissing zagen Alex en ik elkaar steeds minder. Na enkele maanden was de vriendschap voorbij. In onze studiejaren ben ik hem nog wel eens tegengekomen tijdens het stappen. We hadden allebei onze neiging te experimenteren met drugs. Ik hield het bij paddo’s en smartdrugs. Alex niet. Alex ging verder. Stufkikker was een understatement voor Alex z’n innamegedrag destijds. Altijd onder invloed van de meest trendy dope. Duur en link. Dat was zijn 'way of life'. Langzaam ging hij er steeds meer uitzien als een halve junk. Broodmager, wallen onder z’n ogen, priemende jukbeenderen, dunne lippen en trillende handen. Dat was mijn laatste beeld van hem. Ik kijk nu naar Alex. Hoe hij nu is. Nog steeds type stufkikker, maar meer berustend. Negen jaar geleden. 'Goed, joh! Zo te zien gaat het ook goed met jou. Het goede leven zeker? Téring, man. Hoeveel weeg je nu wel niet? Honderd? En die acne van toen ben je ook goed mee weggekomen. Zeker naar binnen geslagen?' De hoge, schrille giechel. Onmiskenbaar. Dit is Alex. Lomp en scherp tegelijk. Ik heb zin om hem een hoek te geven, maar hou me in. Dit was eens mijn beste vriend. 'Wat doe je nu voor de kost?' vraagt hij. Ik hervind mezelf. 'Ach,' zeg ik. 'Co-assistentschap neurologie op de eerste hulp en aan een scriptie werken. Verder niet veel bijzonders. En jij?' vraag ik hem. 'Elektronica was het toch niet. Eerst ben ik verdergegaan met de bio-electronica, en daarna met biochemie. Ik ben nu een echte wat je noemt "natte laborant". Nog een hoop lol gehad met designer drugs.' Weer die hoge giechel. Hij ratelt verder: 'Maar na een tijd had ik alles wel gehad, zonder te vinden wat ik zocht. Na een crisisje kwam ik er na een aantal therapeutische sessies achter dat ik mijn jeugd niet los kon laten. Toen ging alles een stuk beter, alhoewel het me wel moeite kost om van de poeders af te blijven. Zeker in mijn eigen lab dat ik nu heb aan het universitaire ziekenhuis. We doen onderzoek naar Progeria, de zeldzame ziekte waarbij kinderen versneld lichamelijk verouderen. Ken je die ziekte?' En of ik die ziekte ken. Het kost me moeite om de grimas van mijn gezicht te houden. 'Progeria infantilis' ofte wel HGPS versnelt het verouderingsproces bij progeriapatiënten met ongeveer achtmaal. Een tienjarige progeriapatiënt heeft dus dezelfde ouderdomskwalen als iemand van tachtig jaar. Kids halen zelden de puberteit, en ze zien er dan al als bejaarden uit. Begin dit jaar ontdekte mijn team met wetenschappers het gen dat Progeria veroorzaakte: LMNA, ofte wel het Lamin-A gen. Het was niet erfelijk of overdraagbaar. 'Ja, tuurlijk, maarreh, zullen we eens bijkletsen? Ik moet nu weg.' De reactie van afstoting is aantrekking. Simpel. Alex gaat akkoord. 'Jouw weblog of de mijne?' Weer die gierende giechel. Zou hij nog steeds zo kinderachtig aangelegd zijn als vroeger? Of is het allemaal schijn? Stille verwachtingen en alertheid. Lomp en scherp. We spreken af voor overmorgen. Ik schiet naar huis toe. Trap op, grits de gordijnen dicht. TL-balk aan. Mijn donkere domein komt tot leven. Ik trek een stapel paperassen uit de kast. Een bruin-geel pillenpotje met kort en onleesbaar handschrift valt om. Niet nu, later… Ik bekijk het bovenste document. Blanco voorpagina, een enkele korte regel. Lettertype Arial bold. Titel: 'Treatment of congenital infant behaviour'. Ik blader door het manuscript. Voorwoord, dankwoord, inhoudsopgave: Inleiding; Genen en gedrag; De biochemie van het jeugdgevoel; Interactie tussen de... Stop, terug. 'De biochemie van het jeugdgevoel'. Bladzijde 72. Op bladzijde 72 tref ik het gezochte onderwerp aan. Dit onderzoeksdeel, dat ik deed, leidde tot de ontdekking van het Lamin-A gen. Niet overdraagbaar, niet erfelijk. Maar wel bruikbaar. Om aangeboren kinds gedrag met reciproke Lamin-A gen te verhelpen. Het reciproke DNA van progeriapatiëntjes, om precies te zijn. Maar ik zag meer mogelijkheden in het Lamin-A gen. Ik verrichtte mijn eigen veldwerk naar de jeugdbeleving ten behoeve van andere commerciële toepassingsmogelijkheden. 'Ethisch onverantwoord' was de motivering bij de afwijzing van mijn budgetaanvraag. Het onderzoek werd vervolgens stopgezet. Geen budget vanuit de farmaceutische industrie meer. Daarna: werkeloos. Zo vergaat het de grote geesten van deze tijd dus. 'Een beetje aan mijn scriptie werken', had ik tegen Alex gezegd. Ik leg het manuscript terug en pak het bruin-gele pillenpotje op. Ik bekijk de korte krabbel op het potje. PROGE, staat erop. Er zitten nog zes tabletten in. De twee daaropvolgende dagen kruipen voorbij. Het potje met pillen brandt in mijn zak. In mijn vele vrije, ongeduldige uren probeer ik me tientallen malen te bedenken hoe ik Alex het beste deelgenoot kan maken van mijn plan. Maar tijd vliegt het hardst als hij kruipt. Onvoorbereid zit ik op de afgesproken tijd en plaats. Een trendy bar aan de rand van de stad. De muziek is even ongenaakbaar als het interieur. Alex z’n keuze; handig en snel voor als hij uit z’n werk komt. Ik zie hem binnenkomen. Zijn afhangende regenjas wordt met een zwier op de stoel gegooid. Onder het twijfelachtige genot van een exotisch biertje en een nog minder definieerbare borrelgarnituur beginnen we oude herinneringen op te halen. De oude sfeer van onze vroegere vriendschap is er al vrij snel weer en we vertellen elkaar over de periode nadat we het contact verloren. Tot eergisteren. Alex is inderdaad behoorlijk tekeergegaan. Een wandelend proefkonijn voor experimenterende pillenfabriekjes, waaronder zijn eigen pillendraaierij. 'Productielijntje opzetten, veel, héél veel zelf testen: test, test, test en nog eens test, en ten slotte distributie, voor het volgende experiment.' Het crisisje en een aantal therapeutische sessies bleek een half jaar afkickcentrum te zijn. Alex heeft het verteld, kijkt me aan en zegt niets. Alsof hij weet wat er gaat komen. Ik kan niet anders dan het bruin-gele pillenpotje op tafel zetten. Ik zie zijn ogen spitsen, zijn lippen zonder geluid het woord PROGE uitspreken. Ik leg hem uit waar PROGE voor staat: de afkorting van Progeria; een designer drug om je jeugd weer opnieuw te beleven. 'Ze komen weer terug. Die kleine dingen. Heel bijzondere emo-herinneringen komen weer boven. Ze lagen versteend in de catacomben van je langetermijngeheugen te rotten. Voorbeeld, Alex: onze audio-apparatuur, weet je nog? De uitslaande volumemeters van de versterker. Groot en traag. Het zware draaien vol weerstand van de massieve volumeknop. De imposante snelstart draaitafel. Zwaar plateau, stroboscoop en pitch control. Loop de kampeerwinkel in. De geur van tent. Stook eens een vuurtje en ruik de hitte, de spanning weer van vroege zomeravonden. De geur van zurig metaal en naaimachineolie bij Märklin-treintjes. De ervaring van de eerste videoclips. Hoe je leefde voor de top veertig. Dit soort kleine dingen laat PROGE je weer beleven. Dat wat jij zocht, Alex, dat heb ik voor je gevonden.' Alex staart me aan. Maar mijn doel is nog niet bereikt. Ik heb zijn lab nodig. Ik vertel verder: 'De trip duurt ongeveer tien tot vijftien minuten. Je herkent het begin en het einde van de trip met een opkomende en wegebbende tinteling, beginnend in je hoofd. Ik heb deze paar pillen stiekem, in de avonduren op het lab gemaakt waar ik werk. Meer kan ik er niet maken, want vooral het Lamin-A gen is moeilijk aan te komen. En de pillen die ik gemaakt heb zijn nog te zwak om als commerciële drug te exploiteren.' Alex zit nu op de punt van z’n relaxfauteuil. Ik voel dat ik nu het pistool ben, en hij de vinger die de trekker over gaat halen. Ik ga door… 'Of ik Progeria ken, vroeg je? Slechts twee procent van de ruwe grondstof voor de pil bestaat uit het reciproke Lamin-A gen. Wat MDMA en een MAO-remmer als receptor en katysator maakt PROGE af. Te simpel bijna. Alles gewoon voorhanden en makkelijk synthetisch te fabriceren. Het is alleen uitkijken geblazen met de verhouding amino-enzym receptor en het reciproke Lamin-A gen, anders voltrekt het verouderingsproces zich in een logaritmisch versnelde kettingreactie.' Alex kijkt me aan. Zijn mond open. Grote ogen. Stilte. Ik voel me ongemakkelijk worden. 'Hoe denk je erover?' vraag ik hem. 'Is dit iets voor jou?' Hij draait onrustig op z’n relaxfauteuil. De serveerster komt langs. 'Wilt u nog wat bestellen?' vraagt ze. 'De rekening,' snauwt Alex. Hij wacht niet eens, loopt met de serveerster naar de bar, betaalt haar ruw en snel. 'Kom mee,' bitst hij door de galmende ruimte. 'We gaan nu naar mijn lab.' Onderweg ontvouwt hij zijn bekende plan: productielijntje opzetten, test, test, test en nog eens testen en ten slotte distributie. Hij loopt erg hard van stapel. Harder dan ik in mijn hoofd had. Harder dan goed voelt. Maar het idee dat Proge de markt kan halen doet alle bezwaren als sneeuw voor de zon verdwijnen. In het ziekenhuis kan ik Alex met moeite bijhouden in de catacomben. Na twee minuten dwalen door donkere gangen komen we in zijn lab aan. Hij gooit twee grote witte schakelaars om. Het licht ontwaakt sloom knipperend en de afzuiginstallatie komt brommend tot leven. Met een zwier gooit hij zijn jas over een oude bureaustoel, pakt een hoop laborantenapparatuur en zet zonder een woord een hele productielijn op. Ik aanschouw het verwonderd. Met een zucht pakt hij uit een cryovitrine voorzichtig met twee handen een potje. 'Genetisch gemanipuleerde Progeria-stamcellen,' zegt hij. 'Zal nog sterker werken.' Vol ontzag kijk ik ernaar. Vanachter een apparaat dat op een centrifuge lijkt, neuriet Alex een deuntje. 'Iep Iep Hoi, Iep Iep Hoi, want zij zijn groot en ik is klein.' Calimero. Ik begin er melig onder te worden. 'Nog even de stamcellen reciprook maken; maar ík neem de pil!' schreeuwt Alex bits vanachter een bunsenbrander. 'Mijn lab, mijn ingrediënten!' Lomp en scherp. Angst voor het nieuwe wint het van mijn afgunst. Alex mag de primeur hebben. Mijn idee. Afgunst. Samen uit, samen thuis. Ik haal het bruin-gele potje uit mijn zak, pak een van de zes pillen en stop hem in mijn mond. Direct volgt de tinteling op mijn netvlies. Daarna uitbreidend over neus, fontanel, bovenlangs terug naar beneden door mijn ruggengraat. De tinteling was nu overal, en begon koud aan te voelen Vooral op mijn ogen. Alex heeft de bunsenbrander aangedaan, er liggen twee poeders klaar om in de kolf te doen. Mijn gedachten dwalen af. Er is geen douche boven de toegangsdeur. Dit is geen scheikunde. De amanuensis had haar uit z’n neus en oor. Kwik over het parket. Ring erin. Carbid en water. Kalium en water. De vlam onder het pyrex. Glas. Geel van binnen, oranje naar buiten. Of was het andersom? 'Ik moet even pissen!' Weg is hij. Ik sta alleen in het lab. Voel me alsof de meester tijdens een proefwerk even naar de wc is. Moet wat ondeugends doen. Bunsenbrander zo hoog zetten dat het glas breekt. Daarachter de weegschaal met de twee poeders. Lamin-A gen en de MAO-remmer. Oranje en geel. Ik wissel de verhoudingen van de poedertjes om. Geel en oranje. Altijd leuk, zo’n scheikundepracticum. 'Wat loop je nou te giechelen!' schreeuwt Alex als hij binnenkomt. 'Effe wat consideratie hier, ja! Het gaat om potentieel miljoenen, big time!' Lomp en scherp. Hij staat op, ik ben bang dat hij uit wil halen, maar hij loopt alleen maar naar de weegschaal. Met moeite een giechel binnenhoudend zie ik hoe hij ongezien de poeders in de reageerbuis doet. Probeer te doen of ik aandachtig sta te kijken. 'Manipulatief', schiet het door mijn hoofd heen. 'Wat heb je, man? Kan je er niet tegen? Ben je bang of zo? Ik weet heus wel wat ik doe. Moet ik het soms alleen doen?' Ik voel me kwaad worden. Wie denkt hij wel dat hij is! Wacht maar, denk ik. Jouw 'tijd' komt nog wel! Het residu poeder van de productielijn verdwijnt in de ampul in Alex z’n hand. Hij klikt hem dicht. Kijkt er even naar, doet hem in zijn mond en slikt de pil door. Ik zie zijn ogen de tinteling ervaren. Ik begin te giechelen. Het kost hem moeite om de lach van z’n gezicht te houden. 'Wôh, man…die tinteling…' zegt hij. Dan de bekende hoge giechel. Allebei de slappe lach. Dan komen de tintelingen bij mij weer terug. Hoofd, rug, romp, benen en armen. Langzaam begin ik weer te beseffen wat ik gedaan heb. Scheikundepracticum. Oranje en geel. Geel en oranje. Omgekeerde verhouding. Kettingreactie. Logaritmisch versneld verouderingsproces. Alex neuriet een wijsje van de Teletubbies en giechelt ondertussen wat. Nog een tinteling. Had hij maar niet dat liedje van Calimero moeten zingen. Wie is hier nu manipulatief? De tinteling vervaagt. Ik voel me ineens weer in en in slecht, zoals toen de school leegliep na de bommelding. Ik kijk naar Alex. Aan z’n ogen te zien is hij jonger dan zijn postuur doet vermoeden. Hij begint te schokken, en valt op de grond. Gegiechel wordt gekreun. Ik zie z’n handen knokiger en eeltiger worden dan ze al waren. Zijn huid dunner en strakker, haast doorschijnend. Alex kruipt kermend over de vloer. Maar tijd vliegt het hardst als hij kruipt. Logaritmisch. Vijftig jaar. Vijftig seconden. Weer de halve junk van toen. Broodmager. Wallen onder zijn ogen. Priemende jukbeenderen, dunne lippen en trillende handen. Hij komt me nog maar vaag bekend voor. Onze ogen ontmoeten elkaar. Kort. Alweer verscheurd door wat ons te wachten staat. Voor jou anders dan voor mij. De twinkeling is verdwenen. Zwarte torren die me in doodsangst vanuit holle kassen aanstaren. Open mond en losse tanden. Alsof ik iemand ben die je liever was vergeten. Met de laatst voelbare tinteling vloeit ook de laatste kinderlijke gedachte uit me weg. Voorbij de waarneming hoor ik je geluid stokken. Nu ben ik het pistool, je hebt zelf de trekker overgehaald. schreef Vilé om 11:38 AM [link] Monday, March 7, 2005Jij Koffiedame, ik bruut cafeïnebeestDus als ik het goed begrijp roepen kleine vezels in uw lichaam tot u: "Jos, help die jongen. Waarschuw hem voor het gat waar wij allen ingezogen worden". Nujah, het is nog niet te laat. We reorganiseren nu bijna een jaar lang, naar verwachting is deze rond in het voorjaar. Medio 2005 moest ik maar eens de balans opmaken. Ik ga nu de koffiedame opjagen. [maakt rommelgeluiden in repro-hok] Stan? Waarom bel je nooit, Stan. Sinds Eduard er met het geld, de hond en de kinderen vandoor ging zit ik elke avond voor het raam. Te treuren, Stan. Ik dacht dat jij mijn vriend zou zijn. Van Jacqueline hoorde ik dat je het erg druk hebt op de zaak. Die nieuwe jongens schijnen toch minder bekwaam te zijn dan ze overkwamen tijdens de sollicitatieronde. Ik vergeef het je. Voor je bidden zal ik, al weet ik dat je niet om me geeft als ik kniel en mijn heupen zodoende nog breder ogen dan normaal. Hopenlijk gaan we nog een keer naar Kaatsheuvel. Op de koffie bij Tante Henk, zoals we vroeger deden als de eerste vogels bruinverbrand de takken bezetten. xxx, Erwin Paardehoeff schreef bicat om 10:47 AM [link] Sunday, March 6, 2005Types - De Innovator...van die types met praatjes over hun altijd vernieuwende ideeën. Zijn tot volledige kaalheid wijkende haargrens verbergt hij al jaren onder een toupet. Iedereen in zijn omgeving weet dat hij kaal is, maar de warme houvast van het toupet overtreft de koude naaktheid van het kale bestaan. Toen hij een nieuwe spijkerbroek nodig had, kocht hij een hippe Calvin Klein, nu versleten. Een sportpet van Nike zal hetzelfde lot ondergaan. Zijn snel los te koppelen sleutelbos aan de broeksriem laat weinig imponerend drie dezelfde sleutels zien. En een kroonkurkopener maar hij drinkt nooit bier. Ook aan zijn riem, een mobiele telefoon in beschermende plastic opberghoes. Zelden wordt hij gebeld. Stotend schiet de naald van zijn pick-up immer terug in dezelfde groef. Na zijn afgeronde technische studie werkte hij voor een biochemisch bedrijf. Op het laboratorium had hij een leidinggevende functie. Zijn ideeën waren eerder vreemd dan pragmatisch. Tot zijn meerderen 'zich niet konden verenigen in zijn werkwijze'. Hij vertelt honderduit hoe hij regenwater gaat opvangen en koude zeestromingen omleidt, een luchtvaartmaatschappij moet haalbaar zijn. Als hij in het nauw zit, klopt hij je goedmoedig op de schouder en praat verder over het weer. Hij valt in de rede met luide stem, herhaalt wat hij net hoorde. Hakkelend en stotterend krijgt hij de communicatie in zijn ongeschakelde hersenhelften niet op orde. Zijn omgeving kijkt elkaar verbaasd aan als hij pruttelend in wartaal stilvalt. Weerbarstig, eigenzinnig, en met weinig luisterend oor. Anton is pas 60 en heeft nog een lange weg naar verlossing te gaan. schreef Kiers om 10:05 AM [link] Eén miljoen vuighe clicks!  schreef Kiers om 10:02 AM [link] |
 
|
